Winterdepressie en Winterdip

Een winterdepressie; in de zomer is er niets aan de hand, maar zodra de blaadjes in het najaar van de bomen beginnen te vallen laat het lichaam u in de steek. Moeheid, weinig energie, somberheid, een grote behoefte aan slapen, gewichtstoename door een toegenomen behoefte aan calorierijk voedsel zijn enkele kenmerkende symptomen van een winterdepressie (Seasonal Affective Disorder, SAD). Voor veel mensen is dit een jaarlijks terugkomend fenomeen. Met lichttherapie is een winterdepressie goed te behandelen.

Als de volgende symptomen je met name in het najaar en winter bekend voorkomen, is de kans aanwezig dat u een winterdepressie heeft:

• (Aanhoudende) vermoeidheid gedurende de dag.
• Overmatige behoefte aan slaap.
• Somberheid, je depressief voelen.
• Concentratieproblemen.
• Veel slapen en toch niet uitgerust wakker worden.
• Prikkelbaar, agitatie.
• Toegenomen eetlust (m.n. koolhydraat voedsel als pasta, chocolade en snoep).
• Gewichtstoename, soms wel 4 tot 6 kilo.
• Verminderde behoefte aan intimiteit en sex.
• Passiviteit, apathie.
• Minder behoefte aan sociale contacten

Het is kenmerkend aan een winterdepressie dat de klachten in het voorjaar weer verdwijnen.

Meer dan een 500.000 mensen in Nederland hebben jaarlijks van een winterdepressie. Het aantal mensen met een subsyndromale winterdepressie is nog vele malen groter. Een subsyndromale winterdepressie noemt ook wel een winterdip of herfstblues. Niet alle symptomen van een winterdepressie zijn aanwezig, maar hebben wel een uitermate vervelende impact op uw psychische en/of lichamelijke welbevinden. Met name vermoeidheid is een klacht waar veel mensen in de winter over klagen. Een winterdip is dus een mildere vorm van een winterdepressie.

Een winterdepressie komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Oorzaken winterdepressie

Wetenschappers vermoeden dat een winterdepressie wordt veroorzaakt door een tekort aan licht, waardoor de biologische klok van het lichaam ontregelt raakt. Omdat de dagen korter en donkerder zijn loopt de biologische klok van het lichaam niet meer gelijk met de natuurlijke dag- en nachtritme. Het gevolg is dat het lichaam een aantal biologische processen in het lichaam niet meer goed regelt. Zo zal het lichaam bijvoorbeeld extra slaaphormoon produceren. Normaliter wordt de productie van dit slaaphormoon, melatonine, zodra u in de ochtend wakker wordt onder invloed van voldoende daglicht gestopt. In de winter gebeurt dit bij veel mensen niet, waardoor ze ook overdag dit slaaphormoon in het lichaam hebben. Dit hoort uiteraard niet en zorgt voor een aanhoudend vermoeid gevoel, zelfs als men daarvoor wel 14 uur heeft geslapen.

Er zijn ook wetenschappers die vermoeden dat de aanmaak van melatonine de productie van neurotransmitters en een bepaalde activatiehormonen overdag negatief beïnvloeden. Deze stoffen, zoals serotonine, noradrenaline, dopamine en cortisol hebben veel invloed op de stemming, eetlust, concentratievermogen en prestatievermogen.

Wat wel onomstotelijk wetenschappelijk is aangetoond, dat een winterdepressie (winterdip) zeer goed te behandelen is met lichttherapie.